اوز دؤندردی سندن، شاه دا وزیرده
علی محمد بیانی- زنگانلی عباس بابایی نین ایکی تورکو و بیر فارسی شعر مجموعه سینی ایندی یه دک اوخوموشوق. «گلیرم»، «آییق گئجه لر» و «رد خون بر سنگ». اوستاد بابایی نین « گلیرم » ینده چیمرکن، نئچه اوخشارلیق ذهنیمه گلیر. میانالی عین القضات و مولانا فضولینین سؤزلری و شطحلری. سونرا دوغونون(شرقين) عرفانی و شاه اسماعیل صفوینین نبوغ و مبارزهلری، کور اوغلونون حقلی دؤیوشلری، عبید زاکانینین طنزی- گولمهجهلري و ملانصرالدینین آتماجالاري. آمما بونلارین ایچینده منجه آنا دیلیمیزین کشفی هر ماجرادان عجیبه و عظمتلی اولا بیلر. اوستاد بابایی بو ماجرانی بئله سؤیله ییر:
«منیم تورکو دیلیم اوجا داغ کیمی
بئله آلچاقلارا بویون اگمه دی
مدیحه یازاندا میرزه قلمدان
بئله چاميش دیلي، هئچ بگنمه دی
****
سنی بگنمهدی حرمسرالار
خاجالار دیلینه، یاغ یاخانمادین
اوز دؤندردی سندن، شاه دا وزیر ده
يالاخلیق آرخیندا، سن آخانمادین
****
سنه یازیق دئمهم اگر الیمله
سنه کفن بیچم، سنی دفن ائدم
گرک دیر اؤلسن ده، بیر شهید کیمی
اورهگین سراسین، سنه صحن ائدم
بئله لیکله، اؤز اصالتیمیزه و اؤز مدنیتیمیزه، بؤیوک تعهّد بسلهین شاعیرین شطحیاتینی « گلیرم» یارپاقلاریندا آیدینجاسینا گؤرمک اولار. بعضن شرقی دوشونجهلریمیزین ضخامتی نی و یئنی سؤزلرین عظمتی نی بو کيتابين آخار باخاريندا تماشا قیلماق اولار. شعرین فخامتي، عربجه و فارسجا کلمهلری شعره دولدورماقدا دئییل؛ بلکه معنادا حماسهوی و طبیعی دوشونجهلرین دالغاسینی گؤروب اوندا خیال دنیزینه دالماقدادير. آنجاق بو كيتابيله رؤیالارین قانادیندا اوجالارا یئلکن آچیب، اوچا بیلهریک. اؤزگه و غریبه کلمهلرین دوزولمه سین «خاقانی» قصیدهلرینده گؤرمک اولار، آمما هئچ واخت اوندا دادلی- دوزلو چیممکلره و اوچماقلارا توش گلميريك.« گلیرم»ده اجتماعی شئعر و شعوروموزون تکامولونو، طبیعی بیر دیلین گوزگوسونده گؤره بیلریک. حماسه خشونت دئییل. حماسه اؤزگهني نفی ائتمک دئيیل. حماسه اینسانلارین آرزیلاریندان، آغریلاریندان و نیسگیللریندن، اینسانین کمالینا دوغرو، گؤزلجه سینه دانیشماق دیر. سیزجه عباس بابایی نین آشاغی دا مثال گتیردیگیم شعری، حماسه دئییل می؟ قاییقچی شعرینی آذربایجان ادبیاتیندا بیر شاه اثر کیمی آدلاندیرماق انصافدان ساییلا بیلر. بو شعرین حماسی گوجو و اونون درین سیمبول لاری، انسان حیاتی نین مبارزه لی اولماسینی نه گؤزل آیدینلادیر. اوخویون:
قاییقچی
گوجه نیردیم کی چکم قاییغی یئردن دنیزه،
سو یئتیشمیشدی دیزه
گؤرونور دریادا توفان اولاجاقدیر !- دئدیلر
گوجه لندیم داها من! قاییقی سالدیم سویا دا
مینیرم قاییغا دا ...
گده! دریا یولو یوللاردان اوزاقدیر! – دئدیلر
بئله گونلرده دنیز گزمه قاچاقدیر!- دئدیلر
آمما من باخمایاراق، قاییغی میندیم– گئدیرم ! ...
خطر آردیندا دنیز سئیر ائدیرم ...
دئدیلر: گیردابی گئچمکده باجارماز ! باتاجاق
دالغا یوکسلسه غافیلدان آشاجاق
آمما من خوشلامیرام!- بیرجه قولاق وئر منی ده
آچیرام یئلکنی ده
گئدیرم ها! ... گئدیرم ...
8/5/1376
تورک دیلینده زنگین وارلی، عظمتلی، گئنیش، دولو و قیمتلی و . . . آنلامیندا گلیب.