گيلگاميش دستاني
اؤلومسوزلوغو آرايان بير کرالين اؤيکوسودور. دستانا قونو اولان کرال گيلگاميش اي ؤ 3000 ايللري نين ايلک ياريسيندا مئزوپوتاميا داکي اوروک کندينده حؤکوم سورموشدور. اؤلومسوزلوگون و بيلگي نين پشينده کي اينساني يوجه لته رک آنلادان گيلگاميش دستاني، گونوموزه قالابيلميش، بيلينن ان اسکي دستاندير.
گيلگاميش دستاني، آکات و سومر ديللرينده يازيلميش تابلتلردن درلنميشدير. بونلاردان گونوموزه 12 تابلت قالابيلميشدير. آما بو تابلتلر اکسيک اولدوغو ايچين دستان متني نين بوتونو الده ائديله مه ميشدير. 1855ده نينووا دا ياپيلان قازيلاردا، آسور کرالي آسوربانيپال ين بولونان بو تابلتلره داها سونرا تورک-ايران سينيريندا و ايراق دااکي نيپپور کندي قازيلاريندا بولونان تابلتلر اکلنميشدير. آيريجا تورکييه ده سولطان تپه و بوغازکؤي ده ياپيلان قازيلاردا دا دستانيني بعضي بولونموشسا دا هنوز تومو گون ايشيغينا چيخاريلماميشدير.
بو تابلتلرده کي متنه گؤره دستان، گيلگاميش ين اؤزه لليکلريني اؤوگويله آنلاداراق باشلار. ياري اينسان، ياري تانري اولان گيلگاميش قارادا و دنيزده اولان بيتن هر شئيي بيلن باشاريلي بير ياپي اوستاسي و يئنيلمز بير ساواشچيدير. دستاني نين، اؤبیر بؤلوملرينده گيلگاميش ين باشيندان گئچن سئروونلر آنلاديلير. ايلک سئروون گيلگاميش ايله گؤک تانريسي آنو آراسيندا گئچر. خالقينا آجيماسيز داورانديغي ايچين گيلگاميش ا اؤفکه له نن آنو، اونو اؤلدورمک ايچين وحشي بير حئيوان اولان ائنکيدو يو اوزه رينه سالار. ائنکيدو ايله گيلگاميش آراسينداکي ساواشدا گيلگاميش اوستون گلير. داها سونرا ائنکيدو گيلگاميش ين ان ياخين دوستو و يارديمجيسي اولور. بونون آرديندان گلن سئروون گيلگاميش ايله عشق تانريچاسي ايشتار آراسيندا ياشانير. ايشتار گيلگاميش ا ائولنمه اؤنه ريسينده بولونور. گيلگاميش بونو رد ائدر. اونورو قيريلان ايشتار گيلگاميش ي اؤلدورمک ايچين يئريوزونه بير بوغا گؤنده رير. گيلگاميش، ائنکيدو نون دا يارديمييلا بوغايي اؤلدورور. ائنکيدو روياسيندا، بوغايي اؤلدوردوغو ايچين تانريلار طرافيندن اؤلومه محکوم ائديلديگيني گؤرور. دستانين بوندان سونراکي بؤلومويله ايلگيلي تابلتلر بولوناماميشدير. آما، دستانين دئوامي نين يئر آلديغي گيلگاميش ين ائنکيدو ايچين ياخديغي آغيتي، دوزنله ديگي گؤرکملي جنازه تؤره نيني، سونوندا ائنکيدو نون اؤلولر دونياسينا گؤچتوگونو آنلاتان تابلتلر بولونا بيلميشدير. دستاندا ائنکيدو نون اؤلومونو توفان اؤيکوسو ايزلر. توفان، يئريوزونون سولارلا دولوپ داشماسي نين اؤيکوسودور. گيلگاميش دستانيندا توفان ي تانريچا ايشتار و بئل ين باشلاتدیغي آنلاديلير. گيلگاميش، توفان'دان قورتولاراق ساغ قالديغيني اؤیرنديگي اوتناپيشتيم ي بولماق اوزه ره يولا چيخار. اوتناپيشتيم اؤلومسوزلوگون سيرريني بيلن بير بيلگه دير. اوتناپيشتيم ي بولان گيلگاميش، اونون وئرديگي اؤلومسوزلوک اوتويلا گنجليگينه يئنيدن دؤنه جک و اؤلومسوزلوگه قووشاجاقدير. آما، دستاني نين اينسانلار ايچين ان اوزوجو بؤلومو بورادا باشلار. چونکو گيلگاميش اؤلومسوزلوک اوتونو يئمه يه فيرست بولامادان اونو بير ايلانا قاپديرير و اوروک ا الي بوش دؤنر. بعضي قايناقلار، گيلگاميش ين اؤلومسوزلوک اوتونو خالقييلا بيرليکده يئمک ايسته ديگيني بیلیندیریر. دستان گيلگاميش ين اؤلوم قارشيسيندا آجي يئنيلگيسييله بيتر.
تورک دیلینده زنگین وارلی، عظمتلی، گئنیش، دولو و قیمتلی و . . . آنلامیندا گلیب.