سازمان رادیو و تلویزیون ترکیه (تی.آر.تی)

 

تلویزیون دولتی ترکیه اولین کانال تلویزیونی بیست و چهار ساعته به زبان کردی را راه اندازی کرده است.

روز پنجشنبه، 1 ژانویه (12 دی)، رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، در نشستی خبری آغاز به کار کانال 6 تلویزیون دولتی این کشور را به زبان کردی اعلام کرد و گفت که این کانال منحصرا به زبان کردی برنامه پخش خواهد کرد.

 

پخش برنامه کانال بیست و چهار ساعته سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه به زبان کردی به صورت آزمایشی از شنبه 30 آذرماه با پخش تلاوت آیاتی از کلام خدا که با ترجمه و زیرنویس به زبان کردی همراه بود، آغاز شد.

آقای اردوغان با اعلام خبر راه اندازی این کانال تلویزیونی ابراز امیدواری کرد که پخش برنامه های متنوع تلویزیونی به زبان کردی مفید باشد.

آغاز به کار این کانال تلویزیونی به منزله تحولی اساسی در نگرش فرهنگی کشوری است که استفاده از زبان کردی در آن تا سال 1991 رسما ممنوع بود.

از سال 2004، و با فشار اتحادیه اروپا بر ترکیه برای رعایت حقوق اقلیت کرد این کشور، تلویزیون دولتی پخش برنامه هایی را به زبان کردی آغاز کرد. با این همه، این برنامه ها عمدتا شامل اخبار و فیلم های مستند بوده و زمان پخش آنها از سی دقیقه در هفته تجاوز نمی کرده است.

 

«آنکای ترکیه» نوشت رجب طیب اردوغان نخست وزیر میانه رو ترکیه چندی پیش در گفت وگو با خبرنگاران رسما" تایید کرد شبکه کردی «تی.آر.تی» به پیشنهاد اتحادیه اروپا در ترکیه راه اندازی می شود. آنكارا می گوید پخش برنامه به زبان كردي با هدف برآورده كردن شرايط اتحاديه اروپا براي ازسرگيري مذاكرات در مورد پيوستن اين كشور به اتحاديه اروپا صورت گرفته است.

کردهای ترکیه

محدودیت فرهنگی کردهای ترکیه با سقوط حکومت عثمانی و استقرار نظام جمهوری ترکیه به رهبری مصطفی کمال پاشا - آتا تورک - در سال 1923، و تاکید دولت مرکزی بر یکپارچگی ملی این کشور آغاز شد.

برنامه دولت در تقویت ارزش های مشترک ملی از طریق پیشبرد فرهنگ ترکی به معنی فشار بر اقلیت کرد این کشور برای کنار گذاشتن خصوصیات فرهنگی خود بود که به ناخرسندی کردها، و مقاومت آنها در برابر این سیاست منجر شد.

در دهه های 1920 و 1930، شورش هایی در میان کردهای ترکیه، که عمدتا ساکن مناطق جنوب شرق این کشور هستند، بروز کرد که توسط دولت مرکزی سرکوب شد و اقداماتی در زمینه تغییر ترکیب جمعیتی این مناطق را در پی آورد.

در دهه 1970، و در اوج درگیری گروه های چپگرا و راستگرا در صحنه سیاسی ترکیه، گروه های تندرو تر کرد در این کشور فعالیت خود را شدت بخشیدند و از جمله حزب کارگران کردستان، تشکیلاتی با مرام مارکسیستی و آرمان ایجاد یک کشور مستقل در مناطق کرد نشین، تشکیل شد.

در پی کودتای نظامی سال 1980 در ترکیه، دولت این کشور استفاده از زبان کردی را در سازمان های آموزشی و دولتی ممنوع کرد و این ممنوعیت تا سال 1991 ادامه داشت.

در این سال، تورگوت اوزال، نخست وزیر وقت ترکیه، محدودیت استفاده از زبان کردی را تا حدودی تعدیل کرد.

کردهای ترکیه حدود بیست درصد از جمعیت هفتاد و دو میلیونی ترکیه را تشکیل می دهند و بزرگترین اقلیت قومی این کشور محسوب می شوند.

خبر آغاز به کار کانال کرد زبان تلویزیون ترکیه چند هفته پس از راه اندازی سایت اینترنتی سازمان رادیو و تلویزیون دولتی ترکیه به زبان فارسی انتشار می یابد.

در ماه نوامبر سال گذشته، این سازمان وبسایت خود به زبان فارسی را همراه با سایت هایی به چند زبان دیگر راه اندازی کرد و اعلام شد در سال 2009، احتمالا شبکه تلویزیونی فارسی زبان نیز آغاز به کار خواهد کرد.

واکنش اپوزیسیون
رسانه ها از واکنش فعالان کرد داخل ترکیه گزارشی منتشر نکرده اما «پ.ک.ک» با انتشار بیانیه ای اقدام دولت ادوغان درراه اندازی شبکه کردزبان را رد کرده و حزب عدالت توسعه ترکیه- که اکنون ریاست جمهوری ودولت این کشوررا دردست دارد- را متهم به بهره کشی سیاسی صرف از کردها به نفع دولت کرده است.

برنامه های تی.آر.تی کردی

ایرنا به نقل ازمقامات این تلویزیون گزارش کرد؛ در اين كانال علاوه بر پخش برنامه‌هاي خبري ، برنامه‌هاي تفريحي و فرهنگي نيز پخش می شود. زبان اصلي اخبار، كردي است و فيلم‌ها نيز با زيرنويس كردي پخش می شود.
رسانه‌هاي تركيه با اشاره به اين كه به علت نبودن نیروهای هاي آشنا به زبان كردي ، پخش فيلم‌ها و سريال‌هاي تلويزيوني به زبان كردي هم اكنون ميسر نیست، نوشتند كه فيلم‌ها و سريال‌ها با زيرنويس كردي پخش می شود و بتدريج با افزايش افراد آشنا به زبان كردي ، فيلم‌ها و سريال‌ها هم به زبان كردي دوبله خواهد شد.
جغرافیای و زمان پخش تی.آر.تی

تی.آر.تی کردی علاوه بر پوشش مناطق كردنشين شرق و جنوب شرق تركيه ، كردهاي شمال عراق و برخي از مناطق ايران را نيز تحت پوشش قرار می دهد و براي قابل فهم بودن برنامه‌ها در ايران و عراق، برخي از برنامه‌ها علاوه بر کردی به زبان هاي فارسي وعربي هم پخش خواهد شد.
ازدیگر سو، اتحادیه رادیو و تلویزیون های ترکیه اعلام کرد: شبکه کردزبان ترکیه از هنگام آغازبکاررسمی ،روزانه 12ساعت برنامه پخش می کند و در بلند مدت زمان پخش این شبکه 24 ساعته می شود. دردوره آزمایشی برنامه هاي كردي اين ايستگاه تلويزيوني به لهجه كرمانجي به مدت نيم ساعت در تلويزيون و 35 دقيقه در راديو پخش مي شود.
شبكه دولتي راديو تلويزيون تركيه (تي .آر.تي .) علاوه بر شبكه‌هاي محلي راديو و تلويزيوني ، داراي پنج شبكه سراسري تلويزيوني است .
آغاز بکار آزمایشی تی.آر.تی

بالاخر تی.آر.تی کردی درکشور ترکیه باپخش آیاتی از کلام خدا وبا ترجمه وزیرنویس کردی شنبه 30آذرماه بصورت آزمایشی آغاز بکارکرد تا پس از بررسی برنامه های این تلویزیون ،عملا" اول سال میلادی آینده رسما" گشایش یابد.سایت خبری اتحاد اسلامی به نقل ازسامانه خبری جهان ترکیه نوشت: درآغاز برنامه ها ،معنی آیات قرآن کریم به زبان کردی نشان داده شد، و این برای رسانه ای کردزبان در ترکیه نمونه بی مانندی است.«صاییم بیرم» از مسئولان امور مذهبی ترکیه گفت:زبان کردی از زبانهای زنده ترکیه است و علاقمندیم که قرآن را نیز به زبان کردی ترجمه کنیم .

یادداشت ییلماز:

به خاطر چنین راه کاری باید به مقامات ترکیه، مردم ترکیه و به خصوص کردها تبریک گفت. چنین فعالیتهایی نه تنها در داخل ترکیه باعث افزایش همبستگی ملی شده بلکه راه ورود ترکیه به اتحاده اروپا را هموارتر و کردهای کشورهای همسایه (عراق و ایران) را به خاطر ارزش نهادن به فرهنگ آنها با کشور ترکیه همراه خواهد ساخت.

مسئولان کشور ما باید در موارد مختلف سیاسی اقتصادی فرهنگی ورزشی و ... مدیریت را از برادران ترک خود بیاموزند. ترکیه ای که بدون داشتن منابع غنی طبیعی شانزدهمین قدرت اقتصادی دنیا است.

منابع:

بی بی سی فارسی

کورد نیوز