استاد علی کریمی:
موسیقی اصیل ایرانی، آن گونه که باید به جوانان معرفی نشده است

نسبت به سالهای گذشته خود، پیشرفت خوبی داشته ولی نسبت به استانهای دیگری که دارای سابقه هنری هم می‌باشند، بالطبع مطلوب نیست، متأسفانه امکانات در این شهر محدود است

اشاره ـ استاد علی کریمی، یکی از اساتید آواز اصیل ایرانی در زنجان است. وی متولد سال 1335 میانه بوده و 30 سال است که ساکن زنجان است. از دوران کودکی و نوجوانی به این نوع موسیقی علاقه‌مند بوده و از سال 1363 به صورت جدی این هنر را آغاز کرده است. وی تحصیلات مقطع کارشناسی خود را در رشته زمین‌شناسی و کارشناسی ارشد را در رشته مدیریت به پایان رسانده است. اولین آلبوم این هنرمند با عنوان «یاران موافق» به تازگی وارد بازار شده است. گفت‌و گوی ما را با او می‌خوانید:
ـ موسیقی خوب از نظر شما چه نوع موسیقی است؟
خوب، یک کلمه عمومی است، موسیقی الان در سطح دنیا، یک حالت تخصصی پیدا کرده یعنی موسیقی کلاسیک، موسیقی پاپ، موسیقی کودکان، موسیقی سینما، موسیقی مکانهای نمایشگاهی، موسیقی سالنهای غذا‌خوری و ... هرکدام معنا و کاربرد خاص خود را دارند. ما نباید از یک نوع موسیقی انتظار داشته باشیم که همه نیازها را برآورد کند در واقع موسیقی همچون شخصی است که به تنهایی نمی‌تواند چندین کار تخصصی را به انجام برساند. هرکدام از شاخه‌های موسیقی اگر به درستی بر روی آن کار شود، می‌تواند خوب باشد.
ـ آیا سواد موسیقیایی عمومی در حدی هست که بتوانند این شاخه‌ها را از هم تفکیک کنند؟
به نظر من مردم به طور کلی موسیقی را دوست دارند. حال چه از نوع عاشیق باشد، چه ترکی، چه فارسی، چه کوچه بازاری، چه اصیل، ولی سلایق باید راهنمایی شوند. سلیقه و فکر و سواد مخاطبان باید ارتقا یابد و این وظیفه مدیران و دست‌اندرکاران و هنرمندان است. در واقع ارتقای فکر و سواد باید از آنان آغاز شود. به هر حال کیفیت اتفاقی نیست و در مورد موسیقی هم برای افزایش کیفیت، نیاز به زحمات فراوان است.
ـ فکر می‌کنید موسیقی زنگان الان در چه سطحی قرار دارد؟
نسبت به سالهای گذشته خود، پیشرفت خوبی داشته ولی نسبت به استانهای دیگری که دارای سابقه هنری هم می‌باشند، بالطبع مطلوب نیست، متأسفانه امکانات در این شهر محدود است ولی با همین وضعیت هم هر ساله هنرجویانی در آموزشگاههای دولتی و خصوصی کلاس آموزشی را طی می‌کنند که مطمئناً در آینده‌ای نزدیک شاهد باردهی آنان خواهیم بود.
ـ‌ به نظر شما استقبال جوانان از موسیقی اصیل چگونه است؟
از آنجایی که خود من در فضای موسیقی اصیل هستم و با جوانانی سروکار دارم که بیشتر به سمت این نوع موسیقی گرایش دارند، احساس می‌کنم استقبال خوب است ولی کافی نیست. هنوز هم برای شناساندن موسیقی اصیل ایرانی باید تلاش شود. به هر حال موسیقی یکی از شاخصه‌های فرهنگی و تاریخی هر ملت و قومی است و نباید نادیده گرفته شود.
ـ چگونه می‌توان این نوع موسیقی را شناساند؟
با نشان دادن چهره و زندگی هنرمندان توسط رسانه‌های عمومی بخصوص صدا و سیما به مردم، سازندگان ساز، خوانندگان، نوازندگان و به طور کلی هنرمندان این عرصه باید به مردم نشان داده شوند. مردم باید ببینند که چه اساتیدی در این راه زحمت‌ کشیده و موی سفید کرده‌اند. آیا تا به حال زندگی استاد شهناز یا استاد کسایی به تصویر کشیده شده؟ وقتی اینها نشان داده نمی‌شوند، چطور باید از جوانان انتظار داشت که به سمت آن بروند. گرایش جوانان به سمت موسیقیهای غربی، تقصیر خود ماست، چرا که آنگونه که باید، موسیقی اصیلمان را به آنان معرفی نکرده‌ایم.
ـ با موسیقی پاپ چقدر موافقید؟
به هر حال هر پدیده‌ای اعم از تکنولوژیک، اقتصادی، فرهنگی و ... وقتی وارد جامعه شد باید آن را باور کرده و در کنار آن زندگی گرد. موسیقی پاپ می‌تواند در کنار موسیقی سنتی وجود داشته باشد و هیچ تناقضی بین آنها نیست ولی باید به معنای واقعی مردمی باشد به نظر من آنچه که الان به نام موسیقی پاپ رواج یافته، فقط شعر فارسی است که در آهنگهای غربی قرار گرفته است. موسیقی که در گذشته با اشعار مردمی و کوچه بازاری و عوام‌پسند وجود داشت، امروز وجود ندارد. ولی در هر حال موسیقیهای مختلف باید همچون نژادهای فرهنگی متفاوت در کنار هم زندگی کنند و تعامل داشته باشند.
ـ در گذشته چه مشکلاتی در راه یادگیری آواز داشتید؟
نبود استاد بزرگترین مشکل من بود، من مجبور بودم نزدیک 16 ساعت وقت برای رفت و آمد به تهران اختصاص دهم برای اینکه بتوانم فقط یک ربع یا نیم‌ساعت از کلاس استادی بهره‌ ببرم.
ـ وضعیت آموزش در حال حاضر چگونه است؟
نسبتاً مناسب است ولی کیفیتشان باید ارتقا یابد چراکه روز به روز بر تعداد هنرجویان و سواد آنان افزوده می‌شود، در نتیجه اساتید و آموزش‌دهندگان هم باید کیفیت کارشان را افزایش دهند. در هر حال بودن این کلاسها از نبودنش خیلی بهتر است ولی باید پیشرفت کنند. الان می‌بینیم که تعداد آموزشگاههای موسیقی روز به روز افزایش می‌یابد و این نشان می‌دهد که استقبال از موسیقی وجود دارد ولی افزایش کمیت باید توأم با افزایش کیفیت باشد.
ـ کار بر روی آلبوم «یاران موافق» را از چه زمانی آغاز کردید و چه کسانی شما را در این راه همراهی کردند؟
«یاران موافق» را تقریباً از دو سال پیش شروع کردیم. به علت نبود امکانات استودیویی در زنجان، بخش عمده کارها را در تهران به انجام رساندیم. آهنگساز و نوازنده سنتور در این کار آقای اصغر محمدی بودند که به همراه آقایان اسناد حسن ناهید و داود ورزیده نوازندگان نی، سینا جهان‌آبادی، محسن محمدی، مهرداد مسعودی کمانچه، هادی امدادی تار و تارباس، مسعود عزیزی سنتور باس، داود منادی ویولن سل، وحید نوروزی و مسعود مسعودی عود، اکبر محمدی تنبک و هنرمند خردسال شهرمان پویا محمدی سنتور سوپرانو با من همکاری کردند. اشعار قطعات نیز از شاعرانی چون نظامی گنجوی، باباطاهر، خیام،‌ جامی، سعدی و ... می‌باشد. خطاطی نوشته شده در داخل صفحات کاست از استاد نقی ریاحی می‌باشد.
ـ اساتید آواز شما چه کسانی بودند؟
در حدود سالهای 67 و 68 با استاد شاپور رحیمی کار می‌کردم، در سالهای 70 تا 72 آقای نوربخش استاد من بودند. از سال 1378 به بعد هم افتخار این را داشتم که از راهنماییهای استاد شجریان به صورت مستقیم و غیرمستقیم بهره‌مند شوم.
ـ تاکنون چه کنسرتهایی را اجرا کرده‌اید؟
قبل از سال 68 و تا سال 73 به صورت غیررسمی و مناسبتی کنسرت اجرا می‌کردم ولی در سال 73 اولین کنسرت خود را به صورت رسمی با همراهی گروه مولوی که متشکل از آقایان جلال تقوی، ابراهیم نقدیان، اصغر محمدی، اکبر محمدی و ... بود اجرا کردم. پس از آن با همین گروه کنسرت دیگری داشتیم و بعد در سال 75 کنسرتی را به صورت خیریه اجرا کردیم که در آن سعید سروین نوازنده تار که به عنوان میهمان از تبریز حضور داشتند. بعد کنسرتهای دیگری هم در داخل و خارج از جمله کشورهای آذربایجان، کویت و انگلستان داشتم.
در سال 86 نیز به همراه گروه موسیقی اشراق زنجان برنامه‌ای در قالب شبهای موسیقی ایران در تالار وحدت تهران برگزار کردیم. در این برنامه قسمتی از آلبوم «یاران موافق» اجرا شد که با استقبال خوبی مواجه گردید.
ـ آیا فرزندان شما هم در زمینه موسیقی اصیل و بخصوص آواز فعالیت می‌کنند؟
من صاحب دو فرزند پسر و یک فرزند دختر هستم که پسر بزرگم به هنر آواز علاقه‌مند بوده و این کار را ادامه می‌دهد. پسر دیگرم به نوازندگی تار مشغول است و دخترم نیز مشغول یادگیری ساز ویولون می‌باشد.
ـ خانواده شما و بخصوص همسرتان در این راه چقدر پشتیبان شما بوده‌اند؟
همسرم همواره و در تمام لحظات همکاری و همراهی صمیمانه‌ای با من داشته‌اند و مشوق من در این زمینه بوده‌اند.
ـ تعریف شما در یک جمله از موسیقی چیست؟
موسیقی زبان بی‌زبانی‌هاست است. این جمله را از آنجا می‌گویم که در یکی از سفره‌های خود که به کشور ارمنستان داشتم، با نوازنده‌ای آشنا شدم که در معبدی مشغول نواختن آهنگ ساری گلین بود. من به طور ناخودآگاه شروع به زمزمه این آهنگ کردم او دست مرا گرفت و به طرف معبد حرکت کردیم. بدون اینکه کلامی بین ما رد و بدل شود حدود دو ساعت با ساز و آواز با یکدیگر ارتباطی هنری و فرهنگی برقرار کردیم.
ـ در تهیه این آلبوم آیا ارگانهای ذی‌ربط با شما همراهی کردند؟
من از کلیه افراد و ارگانهایی که در تهیه این آلبوم مرا از کمکهای مادی و معنوی خود بهره‌مند نمودند، بخصوص اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی زنجان، استانداری و آب منطقه‌ای تشکر و قدردانی می‌نمایم و امیدوارم همیشه پشتیبان فرهنگ و هنر این مرز و بوم باشند.

 http://www.mardom-e-no.com/index.php?id=8924