زنگین (زنگانلی لارین ادبی درنه گی)zangin

فیرتیناقات قات از یردی، دنیزی!
ساحیلی چن بوروموشدو، لاپ یامان غم، بوروموشدو / گؤرونور دورکی ایزی / سانکی سینمیشدی دنیز/ یوسخاگؤنش ... /و بهیشت سیل سؤپور ایستیردی ائده/ واردی قوناق/ وسان ایستیردی وئرلسین قوناقا/ لاپدا بزنمیشدی ملک‌لرهامی‌سی / قاپیلارهامی آچیق و گؤزل عطریله ریحان قوخوسو/ قویاجاق گؤزلریم اوستونده آیاق؛ جومله‌نی سسلیردی بهیشت/ گؤره‌ن آلله نه اولوب؟! وارنه خبر! ذیکرینی، سسلیردیله ده / کی خبرگلدی قانا دلاندی گؤیه روحو / گوزل بیرآنانین / آناوای سسله‌یه رک گؤرنئجه آغلیردی ! اوغول...

این شعر که نام آن «بهشتین قوناقی» است یکی از سروده‌های امیر نصیری، شاعر ترکی‌زبان و جوان زنجانی است که به تازگی مقام سوم دومین جشنواره سراسری شعر خط سوم را که 27 الی 29 آذرماه سال جاری در تبریز برگزار شد به دست آورده است.
او در مورد اینکه چرا راه شاعری را پیشه کرده است می‌گوید: در ضمیر هر انسانی به یکی از رشته‌های هنری علاقه‌ای ناخودآگاه وجود دارد و علاقه من نیز به سمت شعر بوده و از همان ابتدا در این زمینه فعالیت کردم. شاید بتوانم بگویم شعر گفتن مانند نان شب برایم واجب است.
او ادامه می‌دهد: از زمانی که در مدرسه راهنمایی بودم به شعر علاقه زیادی داشتم ولی به صورت جدی از سال 1383 شروع به نوشتن اشعار خود کردم و در عرصه شعر حاضر شدم.
نصیری درباره شعر و ادبیات ترکی نیز می‌گوید: این ادبیات در هر عصری و در هر حکومتی تأثیر خود را بر ادبیات فارسی گذاشته و باید دانست این تأثیرات هیچ اشکالی در ادبیات فارسی به وجود نیاورده. ویژگی بارز شعر و ادبیات ترکی، سادگی و روانی قواعد آن است. شاید در فارسی و یا سایر زبانها جمله‌ای کلی در مورد موضوعی خاص بیان شود ولی در زبان ترکی این جمله به چندین جمله مترادف که معانی تخصصی و ریزتری دارند تبدیل می‌شود.
وی در مورد سبک شعری خود می‌افزاید: بیشتر به قالبهای کلاسیک شعر ترکی علاقه دارم و به تازگی نیز در قالب شعر ترکی نو فعالیت می‌کنم که به نظر خودم در این زمینه جای کار بیشتری دارم.
نصیری اشاره‌ای هم به خطراتی که ادبیات ترکی را تهدید می‌کند دارد و ادامه می‌دهد: مهمترین خطری که این زبان را تهدید می‌کند ارزش ندادن و دوری کردن ما از آن است. در هر شهر متولی برای فرهنگ وجود دارد ولی متأسفانه سازمانهای فرهنگی زنجان فقط به فکر ظواهر فیزیکی و اجرای برنامه برای خنداندن مردم هستند. یکی از وظایف شهرداری کار در عرصه فرهنگ است که باید تعامل را در این زمینه افزایش دهد و از طرف دیگر سایر ارگانهای فرهنگی مانند ارشاد اسلامی نیز باید دخیل باشند. در حال حاضر باید بر روی شعر و ادبیات ترکی کار بیشتری صورت گیرد، به نظر من ادبیات ترکی را غباری گرفته که کم‌کم این غبار به دلها راه یافته و باید با برگزاری همایشها، کلاسهای آموزشی و توجه مسئولان، شعر ترکی احیا شود.
وی ادامه می‌دهد: نیروی متخصص در این زمینه نیز فرصت لازم برای ایفای نقش را پیدا نمی‌کند و این نیروها خارج از گودند و علی‌رغم دانش بالایی که دارند در حاشیه هستند.
امیر نصیری به مشکل دیگری که در راه یادگیری و اشاعه ادبیات ترکی پیش آمده اشاره می‌کند و می‌گوید: در هر زبانی سعی می‌شود کودک تا سن 9 سالگی به زبان مادری خود حرف بزند و آن را فرا گیرد چون این زبان ریشه و فرهنگ اوست، بعد از آن با توجه به شرایط و الزامات به سایر زبانها پرداخته شود. باید توجه کنیم که در ابتدا لازم است اجازه دهیم کودک با زبان مادری آشنا شود و اجباری برای یادگیری زبانهای دیگر برای او نداشته باشیم. ما باید مرزها را بشکنیم اما با حفظ داراییهایمان که فرهنگ و ادبیات ماست ما به هیچ وجه قادر به جلوگیری از این جریان نیستیم و اگر به دنبال سرپوش گذاشتن بر آن باشیم این جریان دوباره راه خود را پیدا کرده و می‌رود. هر جریانی باید مسیر خود را طی کند و یادگیری زبان مادری نیز جزوی از این جریانهاست. مخاطب خودش باید انتخاب کند.
او اشاره‌ای هم به مشکل خواندن اشعار ترکی دارد و می‌افزاید: مشکلی که در خواندن اشعار ترکی به وجود آمده به اهمیت ندادن ما به ادبیات ترکی برمی‌گردد وگرنه خواندن شعر ترکی بسیار راحت است و ما خودمان آن را سخت کرده‌ایم. اگر کسی در کنار من اشعار ترکی را به اشتباه بخواند فکر می‌کنم که او حرف دلش را می‌زند و سعی می‌کنم به دقت گوش کرده و اشتباهاتش را برطرف کنم. برای خواندن راحت شعر ترکی و هر شعر دیگری باید با گذشته و ادبیات آن شعر ارتباط داشته باشیم. همین حرفهایی که بزرگترهای ما می‌زنند گنجینه گران‌بهایی است که می‌تواند کمک‌حالمان باشد.
برگزیده جشنواره خط سوم در ادامه درباره علت وجود تفاوت گویش در یک زبان می‌گوید: در هر ادبیاتی زبانی واحد به عنوان معیار وجود دارد و ممکن است یک کلمه به شیوه‌های مختلف ادا شود. زبان واحد نیاز کار بر روی آن است و باید زبان‌شناسان ما روی آن دقت داشته باشند تا مشکلی درخصوص حرف زدن در شهرهای مختلف پیش نیاید. وی در مقایسه شهرهای ترکی‌زبان ایران نیز می‌گوید: فعلاً شهر تبریز به خاطر قدمتی که دارد و سابقه آن در حرکتهای انقلابی که در طول تاریخ ایران رخ داده گرایش بیشتری به ادبیات ترکی دارد و از سوی دیگر ارگان فرهنگی مختلف در تبریز نیز در این زمینه فعالیتهای گسترده‌ای دارند. زبان و ادبیات ترکی هیچگاه جایگاه خود را از دست نداده و نخواهد داد. شاید هر از چند گاهی توقفی در این زبان پدید آید ولی دوباره مسیر خود را پیدا کرده و در حال حاضر نیز علاقه‌مندان زیاد هستند که راه رشد و تعالی این زبان را پی گرفته و گردی را که روی آن خوابیده رفته رفته پاک می‌شود.
نصیری در پایان سخنانش گفت: اگر کسی با دید مادی سراغ شعر و ادبیات برود بهتر است همان ابتدا آن را ترک کند. هنر چیزی است که فارغ از مسائل مادی است و شخص باید در ابتدا تکلیف خود را مشخص کند. سال گذشته من در این جشنواره حضور داشتم و جزو نفرات برگزیده شدم. امسال نیز حدود 700 نفر با 3200 اثر از سراسر ایران و چند کشور خارجی حضور داشتند که جزو سه نفر برگزیده شدم و در بخش شعر ترکی در قالب کلاسیک، موضوع «آنا» انتخاب شدم.
در این جشنواره شاعر دیگری از زنجان نیز به نام علی‌اصغر اوجاقلو حضور داشت که توانست جزو برگزیده‌های شعر ترکی در قالب سربست و بخش ویژه باشد و به عنوان نفر اول شناخته شود.