غرفه موسیقی آزربایجان

هنرآشیقی مهمترین وغنی ترین شاخه ادبیات شاهی مردم آزربایجان است به تعبیردیگر اگر آشیق هانبودند، ازفولکلورغنی آزربایجان به جز چیزهای پراکنده وکم محتوا هیچ نمی ماند، آشیق ها مردمی ترین هنرمندانی هستند که باساز وآواز، اشعاروداستانهای خود، درغم وشادی مردم شریک میشوند. آمال وآرزوها، عادات وباورها، آداب ورسوم ملی ومذهبی مردم درطول سالیان دراز در هنر ارزشمندآنها انعکاس پیداکرده است . آشیق ها ماهیت اخلاقی وفلسفی معارف دینی را عمیقا یادگرفته ودراشعاروداستانهای خودبه طرز استادانه ای به کاربرده اند. آشیق های استاد همچون آشیق علعسگر، آشیق قشم ، خسته قاسم ودیگران خودبه کرات به مفاهیم ومضامین مذهبی اشاره می کنند آنان خودرا(حق آشیقی ) و(آللاه آشیقی ) قلمدادمی کنند. آشیق هنرمندی است که درشاعری ، آهنگ سازس ونوازندگی ، خوانندگی وداستان سرایی استادی دارد. اصولا هنرآشیق الهام گرفته ازمفاهیم عمیق دینی ومذهبی است . آشیق ها درطول تاریخ به اسامی مختلف چون ( وارتساق ) ، ایسیق ، وران و یانشاق شناخته میشوند.
اجدادآذربایجانی ها به (قوپوز) سلف سازکنونی آزربایجان حرمت می نهادند آنچنانکه اگرازکسی درحالی که قوپوز دردست داشته است خطایی درخورمرگ سرمی زده به احترام قوپوز از او می گذشتند.

موسیقی بخش محوری هنرآشیقی است ، سازدراغلب نقاط تنهاآلت موسیقی آشیقی است اما درمنطقه آزربایجانشرقی دونوازنده دیگربا (بالابان) و( قاوال ) آشیق راهمراهی می کنند براساس گفته های آشیق های استادموسیقی آشیقی 73-72 آهنگ دارد هرآشیق سازخودرا هماهنگ باتن صدای خودکوک می کند.
آهنگ های موسیقی آشیقی به سه گروه تقسیم میشوند:
یوخاری هاوالار: (آهنگ های بالا): این آهنگ ها ازپرده چهارم به بالا نواخته میشوند.
اورتاهاوالار(آهنگ های میانی ): این آهنگ ها بین شاه پرده بالا (پرده چهارم ) وشاه پرده میانی ( پرده نهم ) نواخته میشوند.
آشاغی هاوالار(آهنگ های پایین ): این آهنگ ها درپرده های پایین ترازشاه پرده میانی نواخته میشوند.

داستانهای آشیقی براساس موضوع به دودسته داستانهای قهرمانی وحماسی وداستانهای محبت تقسیم میشوند. ازداستانهای قهرمانی میتوان : کوراوغلو ، قاچاق نبی ، قاچاق کرم ، شاه اسماعیل وعرب زنگی اشاره کرد. وازداستانهای محبت میتوان به داستانهای اصلی وکرم ، عباس وگولگز، وطاهره زهره اشاره نمود.

http://www.sarabmuseum.com/section/music.html