آزربایجاندا بو گونکو اوشاق ادبیاتی

 

مندن یاخشی بیلیرسیز بو گون گونئی آزربایجاندا اوشاقلاریمیز اؤز دیللرینده مکتب گؤرمه دیکلرینه گؤره لاپ دوغروسو اؤز دیللرینده ساوادسیز ساییلیرلار. ایندیسه بو ساوادسیز اوشاقلارا نئجه یازیب، نئجه مکتب یاراتمالییق؟ کی اؤنلارین ایستکلرینه جاواب وئره بیلک. بو آرادا تورک اوشاقلارینا یازیب اثر یارادان یازیچی لارین ایشلری ان چتین و واقت آپاران بیر ایشدیر.

منجه ایندیسه آزربایجاندا اوشاق ادبیاتیندا تورک اوشاقلارینا یازماق ایچون

ایکی گزینه وار. بیریسی اوشاقلارین اؤز نیازلاری و آمما ایکینجی گزینه کی

لاپ اؤنملیسی دیر ،میللی فیکیردیر. شاید چوخلو دوستلاریمیز و

یازیچیلاریمیز بئله فیکیرلشیرلر کی اوشاغا گرک سیاسی ساحه لرده یول

 وئریلمه سین.آمما منجه ایندیسه آسیمیلاسیون سیاستینه باخاراق، آسیمیله

اولوب آرادان گئدن اوشاقلاریمیزین،دیللری گرک اؤنملی ساییلسین. ایندیسه

 گرک اوشاق ادبیاتی اوشاقلارین،ایستکلرینه گؤره یازیلسین و منجه ایندیسه

 اؤنلارین ان اؤنملی ایستکلریندن هامان دیللری واونون یاساق اولماسیدیر.

ایندیسه بیزیم اوشاق ادبیاتیندا یازیب،چالیشانلاریمیز بو نیازا باخاراق اثر یاراتمالیدیلار،بو زامان دا یازیلان کیتابلار،شعر یوخسا حیکایه اولارسادا اولسون،آنجاق اونون دیلی اؤنملیدیر.

دئدیگیم کیمی بیزیم اوشاقلار اؤز دیللرینده ساوادسیز سایلیرلار.اونا گؤره منجه ایندیسه چیخان کیتابلار اؤنلارین ایستکلرینه جاواب وئره بیلمیر.تأسفله بیزیم یازیچیلار دا اوشاقلاریمیزین ساوادلارینا گؤره یازمیرلار،بلکه اؤز دوشونجه لرینه گؤره،اؤز ساوادلارینا گؤره کیتاب یازیرلار.اونا گؤره ده بیز ائله ائده بیلمه میشیک اؤزوموزله اوشاقلار آراسیندا علاقه ساخلایاق . ایندیسه چیخان کیتابلارین چوخو اوشاقلارین ایستکلرینه جاواب وئرمه ییب هئچ بلکه اؤنلاری چوخلو زامانلاردا اؤز دیللریندن دیسکیدیر. بیزیم یازیچیلاریمیز تورک اوشاقلارین روانشناسی باخیمیندان تانیمیرلار، هابئله ایستکلرین. ایندیسه تورک اوشاغی فارس اوشاغی نان فرقلی دیر،تورک اوشاغی اؤز دیلینده مکتب گؤرمه ییر،اوخوماییر،یازماییر و ...

ایندیسه تورک عائیله لرینده تأسوفله حتی بیر دنه تورکجه یازیلان کیتاب تاپیلمیر،ایندیسه تورک بالالاری،حتی چوخلوبؤیوک یاشلی اولان تورکلر بیلمیرلر تورکجه ده یازیب اوخوماق اولار. بو یاساق اولان دیلی بئله تاپدالاییب لار کی ایندیسه عمومی کیتاب ائولرینده بیر جیللده تورکجه کیتاب تاپیلماییر. میللی فیکیرده یاشاییب،اؤز آنا دیللرینه حؤرمت قویوب مین چتین لیکله آچیلان کیتاب ائولریده مین بیر ماهانایلا قاپیلاری تاختالانیر.

بو سیخینتیلاردا نئجه اوشاق ادبیاتیندا چالیشیب اؤنلارلا علاقه ساخلایاجاییق؟ دوغروسو لاپ چتین،عؤمور آپاران بیر ایشدیر.آمما بئله چتین لیکلره باخمایاراق چالیشمالییق.آمما اؤنملی بودور نئجه؟ هله اوستادلار یانیندا او یئره چاتمامیشام، ائله ده اؤخویوب یازمامیشام کی اؤنملی بیر نظریه وئرم آمما منجه ایندیسه یئنه بیرینجی سطیرلرده دئدیگیم کیمی گرک اوشاقلاریمیزین بو گونکو ایستک لرینی نظرده آلیب اثریاراداق. بیزیم فولکولوروموزدا اوشاق ادبیاتیندان گؤزل ایز گؤرونور.بیز ائده بیللیک اؤنلاردان فایدالانیب اوشاقلارین بو گونکو ایستک لرینه جاواب وئرک کی تأسوفلر اولسون بو گونکو یارادیلان اوشاق اثرلرینده بئله اثرلرین آز ایز گؤرونور.ایندیسه بیزیم اوشاق ادبیاتمیزدا یارانان اثرلرده چوخلو بؤیوک لر دونیاسی نین ایزی گؤرونور.اوشاغا قولچاق کیمی باخماق دئمک بیزیم اثرلرده چوخ گؤرونور.تکجه رحمتلیک صمد بهرنگی نین اثرلرینده اوشاغا نقش وئریلیر. اوشاق بو اثرلرده دوغروسو اوشاق کیمی یاشاییر.اوشاق دونیاسیندا راحاتجاسینا باشا دوشور.و آمما ایندیسه یارانان اوشاق اثرلرینده تأسوفله شکیل باخیمیندان دا چوخلو عیب لر گؤرونور.یانی بیز هئچ محتوا جهتیندن قاباغا گئتمه میش ایستیریک بو محتوالار دا آخساق –آخساق شکیللر یاراداق کی تأسوفله جاوابدا آلماییریق، و آمما اؤزومده بو آخساق ساوادیملا ذهنیمه یئتن ایندیسه اوشاق ادبیاتیندا گؤرونن آخساقلاری گتیردیم. سیزدن یاردیم دیله ییرم بو یولدا.