6000 ايل‌ليک تورک سازي رسمي

زنگین: ساز رسمی بالاجا اولدوغونا گؤره اوخوجولار باغیشلاسینلار. چوخ چالیشدیق انجاق بؤیوک رسیم تاپیلمادی. بو یازیدان دولایی سایین بیلیم آدامی عبدالوهاب قارایا تشککور بورجلویوز.


قازاق ساناتچي رامازان ستامگازييئو:

سازين تاريخيني 6.000 ايل اؤنجه‌سينه گؤتورن قايا رسمي بولوندو

تورک سازينين آتاسي ساييلان قازاق تورکلرينين ايکي تئللي دومبيراسينين تاريخيني 6 مين ايل اؤنجه‌سينه گؤتورن نئوليتيک دئورينه عايد قايا رسمينده، دومبيرا و اونون چئوره‌سينده دانس ائدن دؤرت بئش کيشينين رسمي بولونماقدادير. بو قايا، سوويئت دونمينده 1986‌دا آلماتي ايالتي ژامبيل ايلچه‌سي ماي تپه (مايتوبه) موقعينده اونلو ائتنوگراف ژاگدا باباليک طرفيندن بولونموشدو.

نه يازيق کي، تورک موسيقي تاريخي آچيسيندان چوخ اؤنملي اولان بو قايا زامانيندا گره‌کن ايلگيگي گؤرمه‌دي و حتتا یوخ اولموشدو. ائتنوگراف ژاگدا باباليک سون دؤنملرده بو قايانين غيب‌اولدوغونون فارقينا واراراق آرامايا باشلادي. اوزون چاليشمالار سونوجوندا قايا آلماتي‌دا سوبايلار ائوي ايله ساز ائنسترومانلاري موزه‌سي آراسينداکي بير آتيقلار دئپوسوندا بولوندو.

باباليک، قازاقيستان‌ين باغيمسيزليغينين ايلک ايللرينده‌کي قارماشا دؤنه‌مينده ساز ائنسترومانلاري موزه‌سينده‌کي بعضي تاريخي اثرلرين غيب‌اولدوغونو خاطيرلاتدي.

آلماتيدا يايينلانان آيکين درگی‌سینین خبرينه گؤره، 9 ائکيم گونو (2008) کولتورل پوليتيکا و سانات تاريخي انستيتوسوندا ياپيلان باسين توپلانتيسيندا، قازاقلارين موسيقي تاريخي آچيسيندان چوخ اؤنملي اولان بو قايا رسمينين ايکينجي کز بولونماسي ايله ايلگيلي اولاراق کامو اويونا بيلگي وئريلدي.

سانات تاريخچيسي جوماگئلدي نجم الدينوو «قازاق کولتورونون دومبيرا ايله باشلاديغيني و دومبيرا درسلري آلان چوجوقلارين کؤتولوکلره بولاشماياجاغيني هر فيرصاتدا ديله گتيرييوروم. بو سببله بيز دومبيرانين اؤنميني ايييجه آنلامالي و اونو لاييق اولدوغو شکيلده دگرلنديرمه‌ليیيز.» دئدي.

دومبيرا ساناتچيسي شاميل آبيلتاي،«بيزه، يازارلار بيرليگي گيبي، ساز ساناتچيلاري بيرليگي‌ني قورماق گرکليدير. بؤيله مسئله‌لري هپ بيرليکده چؤزمه‌ليیيز. او زامان چاليشمالاريميز داها وئريملي اولاجاقدير.» شکلينده قونوشاراق يئرينده بير گيريشيمه اؤن آياق اولدو.

قازاق موسيقي‌سينين ان اسکي بلگه‌سي ايکيلاس خالق ساز چالقيلاري موزه‌سينين باش کؤشه‌سينه قوندو. موزه يئتکي‌ليلري اسکي قايا رسميني کندي گؤز ببکلري گيبي اعتينا ايله قوروياجاقلاريني ايفاده ائتديلر.

آلماتيدا بولونان بو قايا رسمي، بيزيم گؤروشوموزه گؤره، 6 مين ايلليک تاريخه حايز اولدوغو و بؤيوک ايحتيماللا هونلار و حتتا ساکالار دئوريندن اؤنجه‌کي پروتو تورکلره عاید اولماسي گؤز اؤنونه آلينديغيندا ساده‌جه قازاق تورکلرينين دئگيل، توم تورک خالقلارينين موسيقي تاريخينين ان اسکي بلگه‌سي اولما نيته‌ليگينه حائزدير. بو آچيدان باخيلديغيندا تورکييه‌ده‌کي موسيقي تاريخچي‌لريميزين بو قايا رسميني اينجه‌له‌مه‎لري و پوستر حالينه گتيره‌رک توم تورک دونياسينين استيفاده‌سينه سونمالاري يئرينده اولاجاقدير.

دوچ. در. عبد الوهاب قارا